Του Χρήστου Κολοκυθά
Η Ελλάδα και η Ευρώπη απέναντι στα «Γκέτο της Φιλανθρωπίας»: Η ανάγκη για πραγματική Αυτονομία και όχι Διαχωρισμό.
Η πρόσφατη παρέμβαση του ευρωβουλευτή της Νέας Δημοκρατίας, κ. Γιώργου Αυτιά, προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με την οποία αιτείται τη χρηματοδότηση πρότυπων κοινοτήτων για ανάπηρα άτομα και…
τους γονείς τους, έχει προκαλέσει σφοδρές αντιδράσεις στην αναπηρική κοινότητα.
Παρουσιάζοντας ως κοινωνική πολιτική τη δημιουργία κλειστών ευρωπαϊκών χωριών», η πρόταση αυτή επαναφέρει στο προσκήνιο την αναχρονιστική λογική του χωρικού διαχωρισμού, προωθώντας δομές που, παρά τις φιλανθρωπικές προθέσεις, τείνουν να λειτουργούν ως σύγχρονα ιδρυματικά γκέτο.
Το αναπηρικό κίνημα επισημαίνει με έμφαση ότι η καταπίεση των αναπήρων δεν πηγάζει μόνο από θεσμικές ελλείψεις, αλλά αναπαράγεται και μέσω μιας κουλτούρας υπερπροστατευτικής κηδεμονίας. Ενώ το ερώτημα για το μέλλον των αναπήρων ατόμων μετά την απώλεια των γονέων τους είναι υπαρκτό και επώδυνο, η λύση δεν μπορεί να αναζητηθεί στη μετατόπιση της εξάρτησης από την οικογένεια σε ένα «ειδικό χωριό» αποκομμένο από τον κοινωνικό ιστό.
Μια τέτοια προσέγγιση διαιωνίζει τον κύκλο της περιθωριοποίησης, αντιμετωπίζοντας τα άτομα με αναπηρία ως αιώνια παιδιά και παθητικούς δέκτες φροντίδας, αντί για αυτόνομα υποκείμενα δικαιωμάτων.
Στην Ελλάδα, η πρόταση αυτή έρχεται να υπογραμμίσει το έλλειμμα ουσιαστικής κρατικής μέριμνας. Παρά τις κυβερνητικές εξαγγελίες, οι ανάπηροι πολίτες έρχονται καθημερινά αντιμέτωποι με μια αποσπασματική πολιτική προσβασιμότητας, ενώ ο κρίσιμος θεσμός του Προσωπικού Βοηθού εφαρμόζεται με ρυθμούς που δεν καλύπτουν τις πραγματικές ανάγκες για εξατομικευμένη υποστήριξη.
Αντί η πολιτεία να επενδύει στη δημιουργία υποδομών μέσα στις γειτονιές και στην ενίσχυση της ανεξάρτητης διαβίωσης, φαίνεται να διολισθαίνει σε λύσεις που ευνοούν τον εγκλεισμό σε προστατευμένα περιβάλλοντα, μακριά από τη δημόσια σφαίρα.
Είναι ιδιαίτερα αξιοσημείωτο πως η πρόταση του κ. Αυτιά συγκρούεται ευθέως με την Ευρωπαϊκή Στρατηγική για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία 2021-2030. Η επίσημη θέση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής θέτει ως αδιαπραγμάτευτο στόχο την αποϊδρυματοποίηση, την αυτοδιάθεση και την πλήρη ένταξη στην κοινότητα.
Η επιμονή σε μοντέλα διαχωρισμού δεν αποτελεί μόνο πολιτική αντίφαση, αλλά συνιστά κατάφωρη παραβίαση των άρθρων 17, 19 και 23 της Σύμβασης του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των Αναπήρων, την οποία η Ελλάδα και η Ε.Ε. οφείλουν να τηρούν απαρέγκλιτα.
Η αναπηρική κοινότητα δεν διεκδικεί μια θέση στο περιθώριο της κοινωνίας, ούτε αποδέχεται τη λογική των χρυσών κλουβιών υπό το πρόσχημα της φροντίδας. Αξιώνει τη θέση που της ανήκει μέσα στην καρδιά της κοινωνικής και οικονομικής ζωής, με όρους ισοτιμίας και αξιοπρέπειας.
Η απάντηση στην ανάγκη για ασφάλεια δεν είναι η απομόνωση, αλλά η δημόσια εγγυημένη προσωπική βοήθεια, η προσβάσιμη κατοικία, η ισότιμη εργασία και η άρση των εμποδίων που αποκλείουν τους ανάπηρους από το δικαίωμα στην ανεξάρτητη ζωή.
Η κοινωνία οφείλει να αλλάξει για να τους χωρέσει όλους, αντί να χτίζει παράλληλους κόσμους για όσους θεωρεί διαφορετικούς. Η έμπρακτη κατοχύρωση της ανεξάρτητης διαβίωσης και της αξιοπρέπειας είναι θέμα όλων μας και επιτέλους χρειάζεται άμεσες και πρακτικές πρωτοβουλίες και λύσεις.
Ευκαιρία να ανταλλάξουμε απόψεις, να συναντηθούμε και να συμμετέχουμε αποτελεί το 2ο Φεστιβάλ ΑμεΑ Θεσσαλονίκης, που διοργανώνονται στο Δημαρχείο από 15 έως 17 Μάϊου το οποίο και θα επισκεφτούμε για δεύτερη συνεχή χρονιά.
Με τη συμμετοχή περισσότερων από 20 συλλόγων, το φεστιβάλ μετατρέπει τη Θεσσαλονίκη σε έναν πυρήνα συμπερίληψης, προσφέροντας αθλητικές και κοινωνικές δράσεις όπου άτομα με και χωρίς αναπηρία συμμετέχουν ισότιμα. Μέσα από αυτό το τριήμερο βιωματικών δραστηριοτήτων , στόχος είναι η κατάργηση των κοινωνικών αποκλεισμών και η έμπρακτη ενίσχυση της συνοχής, αναδεικνύοντας τον σεβασμό και τη συνεργασία ως τα μοναδικά θεμέλια μιας κοινωνίας χωρίς διακρίσεις.
Χρήστος Κολοκυθάς
Συντονιστής ΝΕ Α’ ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ Θεσσαλονίκης.
Μέλος Γραμματείας Τμήματος Κοινωνικής Πρόνοιας, Στεγαστικής Πολιτικής και Αλληλεγγύης.