Η πρόσφατη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Κορδελιού – Ευόσμου να αποδεχθεί χορηγίες από τα ΕΛΠΕ άνοιξε έναν νέο κύκλο έντονης πολιτικής και κοινωνικής αντιπαράθεσης. Για αρκετούς, το ζήτημα περιορίζεται στα χρήματα που ενδέχεται να εισρεύσουν στον δήμο και στα έργα που θα μπορούσαν να χρηματοδοτηθούν.
Υπάρχει, όμως, και μια άλλη πλευρά της ιστορίας. Μια πλευρά που πολλοί νυν δημοτικοί σύμβουλοι ή πολίτες ίσως δεν γνωρίζουν. Μια υπόθεση που πριν από λίγα χρόνια συγκλόνισε όχι μόνο τη Δυτική Θεσσαλονίκη, αλλά ολόκληρη τη χώρα.
Πρόκειται για τη διαρροή μιας 105σέλιδης μελέτης, η οποία είχε συνταχθεί για λογαριασμό των τότε ΕΛΠΕ και περιείχε λεπτομερή χαρτογράφηση προσώπων, φορέων και συλλογικοτήτων που αντιδρούσαν στην ατμοσφαιρική ρύπανση στην περιοχή του Κορδελιού και της Δυτικής Θεσσαλονίκης.
Σύμφωνα με όσα αποκαλύφθηκαν τότε, στη μελέτη καταγράφονταν δημοτικοί σύμβουλοι, κινήσεις πολιτών, περιβαλλοντικές οργανώσεις, σύλλογοι, ακόμη και δραστηριότητες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με στόχο την ανάλυση και αξιολόγηση όσων πρωτοστατούσαν στις αντιδράσεις για τη δυσοσμία και την περιβαλλοντική επιβάρυνση της περιοχής.
Οι αποκαλύψεις προκάλεσαν εισαγγελική έρευνα, ενώ η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα επέβαλε στη συνέχεια πρόστιμα για την παράνομη επεξεργασία προσωπικών δεδομένων και τις ελλείψεις στην προστασία τους.
«Ξένο σώμα» για την τοπική κοινωνία
Ακόμη πιο αποκαλυπτικό, όμως, ήταν το περιεχόμενο των ίδιων των εγγράφων.
Σε μία από τις σελίδες αναφέρεται χαρακτηριστικά:
«Η τοπική κοινωνία δεν θεωρεί ως αναπόσπαστο τμήμα της τα ΕΛΠΕ, αλλά αντιμετωπίζει τον Όμιλο ως ένα ξένο σώμα που ενδέχεται να συνιστά σοβαρό κίνδυνο για τη δημόσια υγεία και ασφάλεια των περιοίκων.»
Η διαπίστωση αυτή δεν αποτελεί απλή περιγραφή της κοινωνικής πραγματικότητας. Στις επόμενες σελίδες ακολουθούν συγκεκριμένες προτάσεις για την αλλαγή αυτής της εικόνας.
Γίνεται λόγος για αξιοποίηση υποστηρικτών, προσέγγιση φοιτητών, αθλητικών ομάδων, συλλόγων γονέων και κηδεμόνων, δημιουργία «πυρήνων υποστήριξης» (πχ φίλαθλοι αθλητικών ομάδων), αλλά και για την ανάγκη τα ΕΛΠΕ να αναδειχθούν ως «αξιόπιστος κοινωνικός εταίρος», με στόχο τον περιορισμό των αντιδράσεων.
Με απλά λόγια, οι ίδιες οι σελίδες περιέγραφαν μια στρατηγική αλλαγής του κοινωνικού κλίματος απέναντι στον όμιλο.
Για αυτό δεν προκαλεί καμία έκπληξη η προσπάθεια της διοίκησης του δήμου Ελευθερίου Κορδελιού Ευόσμου να αρθεί το εμπάργκο αποδοχής χορηγιών της διοίκησης, δεν τους προκάλεσε καμία έκπληξη.
Ποιες οι προσπάθειες των ΕΛΠΕ να αντιστραφεί το εναντίον τους κλίμα;
Δεν έκαναν τίποτα διαφορετικό, από τους στόχους που έθεσαν στο “φακελωμα”. Αφού αντιμετωπίζονταν ως “ξένο σώμα στην κοινωνία” και ήθελαν να γίνουν “αναπόσπαστο κομμάτι της”, χρησιμοποίησαν τις αθλητικές ομάδες (όπως αναφέρθηκε σε απόσπασμα της έκθεσης ήδη) και δημιούργησαν υποστηρικτές (βλέπε φιλάθλους των αθλητικών ομάδων). Τέλος για να γίνει η εταιρεία “αξιόπιστος κοινωνικός εταίρος” βρέθηκαν οι πρόθυμοι δημοτικοί σύμβουλοι για να πετύχει όλη η συνταγή επιτυχίας.
Η χορηγία προφανώς δεν είναι από μόνη της παράνομη ή κατακριτέα. Αλλά όλοι πρέπει να θυμούνται τι έγραφαν εκείνες οι 105 σελίδες.
Πρέπει να θυμούνται ότι περιέγραφαν μια κοινωνία που έπρεπε να αλλάξει στάση απέναντι στην εταιρεία και πρότειναν συγκεκριμένους τρόπους για να περιοριστούν οι αντιδράσεις.
Τα ερωτήματα προς το Δημοτικό Συμβούλιο
Εδώ γεννάται εύλογα ερωτήματα.
Πόσοι από τους δημοτικούς συμβούλους που υπερψήφισαν την αποδοχή των χορηγιών γνώριζαν πραγματικά αυτό το ιστορικό;
Πόσοι είχαν διαβάσει τι ακριβώς περιείχε η μελέτη που είχε διαρρεύσει;
Πόσοι γνώριζαν ότι η ίδια η τοπική κοινωνία αποτελούσε αντικείμενο χαρτογράφησης, αξιολόγησης και σχεδιασμού επικοινωνιακών παρεμβάσεων;
Αν δεν γνώριζαν, δεν έχουν ευθύνη ελλιπούς ενημέρωσης ως προς την απόφαση που ψήφισαν;
Αν γνώριζαν, θεωρούν όλη αυτή την παράνομη δραστηριότητα άνευ σημασίας;
Δεν πρόκειται για λεπτομέρειες του παρελθόντος.
Πρόκειται για γεγονότα που σημάδεψαν την εμπιστοσύνη των πολιτών απέναντι σε κάθε μελλοντική σχέση του δήμου με τα ΕΛΠΕ.
Δεν είναι μόνο θέμα χρημάτων
Στη δημόσια συζήτηση κυριαρχεί το ένα εκατομμύριο περίπου, που ενδεχομένως θα δοθούν για εργασίες στα γήπεδα των τεσσάρων ομάδων που “μπήκαν μπροστά” για να αλλάξει η διοίκηση την ομόφωνη απόφαση του εμπάργκο προς την εταιρεία.
Για ένα μεγάλο μέρος της τοπικής κοινωνίας, όμως, το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι οικονομικό.
Είναι ηθικό.
Είναι πολιτικό.
Είναι θέμα αξιοπιστίας.
Γιατί όταν έχουν προηγηθεί καταγγελίες για φακέλωμα πολιτών που διεκδικούσαν καθαρό αέρα, όταν έχουν υπάρξει εισαγγελικές έρευνες και αποφάσεις της Αρχής Προστασίας Δεδομένων, τότε κάθε νέα συνεργασία δεν μπορεί να εξετάζεται σαν να μην προηγήθηκε τίποτα.
Η μνήμη δεν αγοράζεται
Ίσως τελικά αυτός να είναι ο λόγος που η υπόθεση των χορηγιών έχει προκαλέσει τόσο μεγάλη σύγκρουση.
Δεν συγκρούονται μόνο δύο διαφορετικές απόψεις για την αξιοποίηση χρημάτων.
Συγκρούονται δύο διαφορετικές αναγνώσεις της ιστορίας.
Από τη μία, όσοι βλέπουν μόνο τις πιθανές επενδύσεις και τις χορηγίες.
Από την άλλη, όσοι θυμούνται τις 105 σελίδες του φακελώματος, τις καταγραφές πολιτών, τις στρατηγικές «διαχείρισης» των αντιδράσεων και το βαθύ τραύμα που άφησε εκείνη η υπόθεση στην κοινωνία του Κορδελιού.
Γιατί η ιστορία δεν ξεκινά από την τελευταία συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου.
Και όσο κάποιοι θυμούνται τι είχε γραφτεί τότε, δύσκολα θα πιστέψουν ότι όσα συμβαίνουν σήμερα αποτελούν μια απλή σύμπτωση.
Υγ: Και μην νομίζεις κάνεις πως δεν υπάρχει παρακολούθηση από την εταιρεία ακόμα και τώρα, απλά είναι πιο προσεκτικοί!
Τσιότσος Αθανάσιος
