Της Αλεξάνδρα Κορωνίδου

Η στήριξη των συλλόγων δεν μπορεί να είναι επιλεκτική. Ιδιαίτερα όταν πρόκειται για ανθρώπους που χρειάζονται περισσότερο από όλους την έμπρακτη παρουσία και τη φροντίδα της τοπικής κοινωνίας.

Με αφορμή την πρόσφατη αναφορά του αντιδημάρχου Πολιτισμού και Εθελοντισμού κ. Καμπαρούδη στη συμβολή των πολιτιστικών συλλόγων, αξίζει να θέσουμε ένα ερώτημα: όλοι οι σύλλογοι του Δήμου μας αντιμετωπίζονται με την ίδια διάθεση στήριξης; Και, κυρίως, τι συμβαίνει με εκείνους που εκπροσωπούν ανθρώπους οι οποίοι έχουν ακόμη μεγαλύτερη ανάγκη από την παρουσία και τη φροντίδα της τοπικής κοινωνίας;

Αναφέρομαι στον Σύλλογο Γονέων και Φίλων Ατόμων με Αναπηρία «Επίγειοι Άγγελοι». Έναν σύλλογο με αναγνωρισμένο κοινωνικό ρόλο, που αγωνίζεται για τα δικαιώματα, την αξιοπρεπή διαβίωση, την κοινωνική ένταξη και την υποστήριξη των ατόμων με αναπηρία και των οικογενειών τους.

Η σχέση μου με τον σύλλογο είναι μακρόχρονη. Ως εκπαιδευτικός γενικής και ειδικής αγωγής και εθελόντρια επί σειρά ετών, γνωρίζω από κοντά τις ανάγκες και τις δυσκολίες του, αλλά και τη σημασία που έχει η ύπαρξη ενός τέτοιου συλλογικού φορέα για τις οικογένειες των ατόμων με αναπηρία.

Η πρόσφατη συμμετοχή των παιδιών του συλλόγου στην παρέλαση της 28ης Οκτωβρίου ήταν μια όμορφη και ουσιαστική παρουσία. Μια εικόνα που μας υπενθύμισε ότι η συμπερίληψη δεν είναι σύνθημα, αλλά δικαίωμα συμμετοχής στην κοινωνική ζωή, χωρίς αποκλεισμούς.

Κι όμως, πίσω από αυτή την εικόνα υπάρχει μια διαφορετική πραγματικότητα.

Η προηγούμενη δημοτική διοίκηση είχε παραχωρήσει στον σύλλογο έναν από τους προκατασκευασμένους χώρους της προσχολικής αγωγής, με δύο αίθουσες, προκειμένου να μπορεί να στεγάζει τις δραστηριότητές του. Με την ανάληψη της διοίκησης από τη νέα δημοτική αρχή, το 2024, ζητήθηκε η έγκριση και η συνέχιση αυτής της παραχώρησης.

Από τότε, παρά τις επανειλημμένες αιτήσεις και τις επισκέψεις της προέδρου του συλλόγου στον δήμαρχο και στον αντιδήμαρχο κ. Κατσούκα, δεν υπήρξε καμιά απάντηση.

Στην πορεία, η μία αίθουσα αφαιρέθηκε από τον σύλλογο και παραχωρήθηκε σε πολιτιστικό σύλλογο χορού. Στην αίθουσα που απέμεινε αφαιρέθηκαν ακόμη και τα κλιματιστικά, με αποτέλεσμα, μέσα στην καρδιά του χειμώνα, να διακοπούν τα μαθήματα δημιουργικής απασχόλησης.

Σήμερα, ο χώρος χρησιμοποιείται ουσιαστικά μόνο ως γραφείο, για περιστασιακές συναντήσεις των μελών του διοικητικού συμβουλίου. Και ενώ πρόσφατα κατατέθηκε νέα αίτηση για την παραχώρησή του, μέχρι στιγμής δεν έχει δοθεί απάντηση.

Δεν αμφισβητούμε την ανάγκη στήριξης των πολιτιστικών, θεατρικών, μουσικών και άλλων συλλόγων. Αντιθέτως, η δράση τους είναι σημαντική για την πολιτιστική και κοινωνική ζωή του τόπου. Όταν όμως υπάρχουν διαθέσιμοι δημοτικοί χώροι για πολλούς συλλόγους, πώς δικαιολογείται η απουσία αντίστοιχης μέριμνας για έναν σύλλογο που εκπροσωπεί άτομα με αναπηρία;

Οι «Επίγειοι Άγγελοι» διαθέτουν καταστατικό, ΑΦΜ, επίσημη αναγνώριση και έχουν καταθέσει επανειλημμένα στον Δήμο όλα τα απαιτούμενα δικαιολογητικά. Δεν ζητούν προνομιακή μεταχείριση. Ζητούν έναν αξιοπρεπή και προσβάσιμο χώρο για να μπορούν να λειτουργούν και να προσφέρουν στα μέλη τους.

Όμως, το ζήτημα δεν περιορίζεται στην παραχώρηση μιας αίθουσας.

Η δημιουργική απασχόληση είναι σημαντική, αλλά δεν αποτελεί τον μοναδικό ούτε τον σημαντικότερο μακροπρόθεσμο στόχο του συλλόγου. Υπάρχουν ήδη δομές, όπως τα ΚΔΑΠ ΑμεΑ και τα ΚΔΗΦ, που καλύπτουν σε έναν βαθμό ανάγκες δημιουργικής απασχόλησης και ημερήσιας φροντίδας.

Αυτό που απασχολεί ιδιαίτερα τις οικογένειες είναι το μέλλον των ενήλικων παιδιών τους. Πολλά από τα μέλη του συλλόγου είναι ενήλικες και οι γονείς τους μεγαλώνουν, γνωρίζοντας ότι κάποια στιγμή μπορεί να μην είναι σε θέση να τα φροντίζουν.

Υπάρχει μια αγωνία που δεν μπορεί να περιγραφεί εύκολα και ένα ερώτημα που συνοδεύει καθημερινά αυτές τις οικογένειες:

Τι θα απογίνουν τα παιδιά μας όταν εμείς δεν θα είμαστε πια εδώ για να τα φροντίζουμε;

Γι’ αυτό και ένας από τους βασικούς στόχους του συλλόγου είναι η δημιουργία μονάδων αυτόνομης και ημιαυτόνομης διαβίωσης, ώστε τα άτομα με αναπηρία να έχουν τη δυνατότητα να ζουν με αξιοπρέπεια, ασφάλεια και όσο το δυνατόν μεγαλύτερη αυτονομία, με την κατάλληλη υποστήριξη.

Μήπως, λοιπόν, θα μπορούσε ο Δήμος να εξετάσει τη δυνατότητα αξιοποίησης κλειστών ή ανεκμετάλλευτων δημοτικών διαμερισμάτων για τη δημιουργία τέτοιων δομών ή για προγράμματα εκπαίδευσης στην αυτόνομη διαβίωση; Μια συνεργασία του Δήμου με τον σύλλογο και τους αρμόδιους φορείς θα μπορούσε να αποτελέσει την αρχή μιας ουσιαστικής προσπάθειας.

Αν όμως δεν μπορούμε να εξασφαλίσουμε ούτε έναν κατάλληλο χώρο για τη λειτουργία του συλλόγου, πώς θα προχωρήσουμε σε έναν τόσο σημαντικό και απαιτητικό στόχο;

Εδώ ακριβώς τίθεται το ζήτημα της κοινωνικής πολιτικής του Δήμου. Ποιο είναι το σχέδιο της δημοτικής αρχής για τα άτομα με αναπηρία και τις οικογένειές τους; Ποια είναι η μέριμνα για τους ενήλικες με αναπηρία και για το μέλλον τους; Και τι απαντάμε στους γονείς που ζουν με την αγωνία για το τι θα συμβεί όταν εκείνοι δεν θα μπορούν πλέον να βρίσκονται δίπλα στα παιδιά τους;

Η ευθύνη δεν αφορά μόνο έναν αντιδήμαρχο ή έναν συγκεκριμένο τομέα. Αφορά τη δημοτική αρχή συνολικά, τον δήμαρχο και όλους τους αρμόδιους αντιδημάρχους, ιδιαίτερα όσους έχουν την ευθύνη της κοινωνικής πολιτικής, της παιδείας και του εθελοντισμού.

Η κοινωνική ευαισθησία δεν αποδεικνύεται με αναφορές και ευχές. Αποδεικνύεται με αποφάσεις, με πράξεις και με σταθερή υποστήριξη εκείνων που έχουν πραγματικά ανάγκη.

Οι «Επίγειοι Άγγελοι» δεν χρειάζονται τον οίκτο μας. Χρειάζονται χώρο, στήριξη, σεβασμό και τη δυνατότητα να σχεδιάσουν ένα καλύτερο και ασφαλέστερο μέλλον για τους ανθρώπους που εκπροσωπούν.

Και ίσως εδώ βρίσκεται μια από τις πιο σκληρές αντιφάσεις της πολιτικής μας ζωής: τα άτομα με αναπηρία έχουν φωνή, έχουν δικαιώματα, έχουν ανάγκες και οικογένειες που αγωνίζονται καθημερινά για εκείνα. Δεν αποτελούν όμως πάντα μια εκλογική δύναμη που μπορεί να επηρεάσει τις πολιτικές αποφάσεις. Μήπως, τελικά, αυτός είναι ένας από τους λόγους που οι ανάγκες τους δεν βρίσκονται τόσο ψηλά στις προτεραιότητες της δημοτικής αρχής;

Αν η κοινωνική πολιτική μιας διοίκησης μετριέται με βάση το πόσο φροντίζει εκείνους που έχουν τη μικρότερη δυνατότητα να διεκδικήσουν, τότε η αντιμετώπιση των «Επίγειων Αγγέλων» αποτελεί ένα πραγματικό τεστ ευαισθησίας και πολιτισμού. Γιατί η αξία μιας δημοτικής αρχής δεν κρίνεται από το πόσες ψήφους μπορεί να κερδίσει, αλλά από το αν στέκεται δίπλα σε εκείνους που δεν έχουν τη δύναμη να της τις προσφέρουν.

Η Αλεξάνδρα Κορωνίδου είναι Δασκάλα – Ειδική Παιδαγωγός | Μέλος του Συλλόγου Γονέων και Φίλων Ατόμων με Αναπηρία «Επίγειοι Άγγελοι» | Μέλος της Κίνησης Πολιτών Ελευθερίου Κορδελιού – Ευόσμου