Του Τριαντάφυλλου Σερμέτη
Ο διανοούμενος υποτίθεται πως υπάρχει για να ενοχλεί την εξουσία, όχι για να τη δικαιολογεί. Σήμερα όμως, ένα μεγάλο μέρος της διανόησης στην Ελλάδα μοιάζει να έχει εγκαταλείψει αυτόν τον ρόλο. Με τη σφραγίδα της απόλυτης αυθεντίας Πανεπιστημιακοί (oxford, Stanford), αναλυτές και δημόσια πρόσωπα εμφανίζονται ως ουδέτεροι τεχνοκράτες, ενώ στην πραγματικότητα λειτουργούν ως ιδεολογικοί μηχανισμοί νομιμοποίησης της πολιτικής ισχύος. Δεν υπερασπίζονται απλώς κυβερνήσεις· μετατρέπουν τις επιλογές τους σε δήθεν «μοναδική λογική λύση».
Έτσι, οι κοινωνικές ανισότητες βαφτίζονται «αναπτυξιακή αναγκαιότητα», οι παρακολουθήσεις «θεσμικές αστοχίες», η κρατική αυθαιρεσία «αποκατάσταση της τάξης» και η φτωχοποίηση «κόστος του εκσυγχρονισμού». Η γλώσσα γίνεται εργαλείο ξεπλύματος της εξουσίας. Ο διανοούμενος δεν παράγει πλέον αμφισβήτηση αλλά συναίνεση· δεν στέκεται απέναντι στο σύστημα αλλά μέσα στον πυρήνα του, προσφέροντάς του το πιο πολύτιμο άλλοθι: το κύρος της επιστήμης και της αντικειμενικότητας.
Το πιο ανησυχητικό όμως δεν είναι η πολιτική τους τοποθέτηση, αλλά η μεταμφίεσή της σε ουδέτερη γνώση. Ο σύγχρονος διανοούμενος συχνά δεν λέει «υποστηρίζω αυτή την εξουσία», αλλά «η πραγματικότητα επιβάλλει αυτή την εξουσία». Έτσι, κάθε κοινωνική αντίδραση παρουσιάζεται ως λαϊκισμός, υπερβολή ή ανορθολογισμός.
Σε μια εποχή γενικευμένης παρακμής ο πραγματικός διανοούμενος δεν είναι εκείνος που εξηγεί γιατί πρέπει να συνηθίσουμε την αδικία και τη φτώχεια, αλλά εκείνος που αρνείται να τα θεωρήσουμε φυσιολογικά. Αλλιώς δεν πρόκειται για διανοούμενο, αλλά για πληρωμένο και υποταγμένο ανθρωπάκι με το προσωπείο του πνευματικού ανθρώπου.
Ο Τριαντάφυλλος Σερμέτης είναι Διδάκτορας Φιλοσοφίας και συγγραφεας