Έπειτα από χρόνια αναμονής, ο εμβληματικός Ναός της Αφροδίτης στην πλατεία Αντιγονιδών περνά πλέον από τα σχέδια στην υλοποίηση. Το σημαντικό αρχαιολογικό μνημείο, που βρίσκεται ανάμεσα σε πολυκατοικίες στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, αναμένεται να αποκτήσει ξανά τη θέση που του αξίζει, μέσα από ένα εκτεταμένο πρόγραμμα προστασίας και ανάδειξης.
Το έργο, με τίτλο «Προστασία και ανάδειξη των αρχαιολογικών καταλοίπων επί των οδών Καραολή & Δημητρίου 32 και Αντιγονιδών 38 – Φάση Α’», υλοποιείται από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης του Υπουργείου Πολιτισμού, σε συνεργασία με την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας. Η χρηματοδότηση προέρχεται από το ΕΣΠΑ και ο προϋπολογισμός ανέρχεται στις 900.000 ευρώ.
Η πρώτη φάση των παρεμβάσεων επικεντρώνεται στη θωράκιση του αρχαιολογικού χώρου, με την κατασκευή μόνιμου τοίχου αντιστήριξης, τη σταθεροποίηση των πρανών και την ενίσχυση των σημείων που γειτνιάζουν με τα πεζοδρόμια, καθώς το μνημείο βρίσκεται μέσα στον πυκνό αστικό ιστό της πόλης.
Στη συνέχεια, θα ακολουθήσουν έργα που θα επιτρέψουν την ασφαλή πρόσβαση των επισκεπτών. Προβλέπεται η δημιουργία πεζογέφυρας, η τοποθέτηση ενημερωτικού υλικού, η ανακατασκευή στοιχείων της κιονοστοιχίας με αντίγραφα, καθώς και ειδικές τρισδιάστατες αναπαραστάσεις, ώστε το κοινό να μπορεί να αντιληφθεί την αρχική μορφή του ναού.
Ο Ναός της Αφροδίτης αποτελεί υστεροαρχαϊκό ιωνικό ναό του 6ου αιώνα π.Χ., ο οποίος μεταφέρθηκε στη σημερινή του θέση κατά τη ρωμαϊκή περίοδο, όταν η δυτική πλευρά της Θεσσαλονίκης λειτουργούσε ως σημαντικό θρησκευτικό και διοικητικό κέντρο.
Η ιστορία της ανάδειξής του υπήρξε ιδιαίτερα δύσκολη. Τα πρώτα ευρήματα ήρθαν στο φως το 1936, όμως ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος διέκοψε κάθε προσπάθεια αξιοποίησης. Οι ανασκαφές επανεκκίνησαν το 2000, μετά την κατεδάφιση κτιρίου που κάλυπτε τον χώρο, ενώ στη συνέχεια η προσωρινή κατάχωση σημαντικών αρχιτεκτονικών μελών για λόγους προστασίας προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από πολίτες και επιστημονικούς φορείς.
Παράλληλα, για χρόνια παρέμενε άλυτη η διαμάχη μεταξύ του Υπουργείου Πολιτισμού και των ιδιοκτητών του οικοπέδου, η οποία έκλεισε με την απαλλοτρίωσή του, επιτρέποντας την προώθηση του έργου. Το 2023, το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο ενέκρινε οριστικά τη μελέτη προστασίας και ανάδειξης, ανοίγοντας τον δρόμο για την έναρξη των εργασιών.
Με την έναρξη των παρεμβάσεων, ένα από τα σημαντικότερα αρχαιολογικά μνημεία της Θεσσαλονίκης αφήνει πίσω του δεκαετίες αδράνειας και ετοιμάζεται να γίνει προσβάσιμο στους πολίτες και τους επισκέπτες, αναδεικνύοντας μια σημαντική πτυχή της ιστορίας της πόλης.