ΤΡΙΑ ΟΝΟΜΑΤΑ ΔΕΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝ ΜΙΑ ΠΟΛΗ

Η ιστορία αξίζει σεβασμό. Η ενότητα χρειάζεται όραμα.

«Οι πόλεις δεν αποκτούν κοινή ταυτότητα προσθέτοντας ονόματα. Την αποκτούν όταν οι άνθρωποί τους αισθάνονται ότι ανήκουν στην ίδια κοινότητα.»

Η αλλαγή του ονόματος και το ερώτημα της ενότητας

Η επίσημη μετονομασία του Δήμου μας σε Δήμο Ελευθερίου–Κορδελιού–Ευόσμου αποτελεί πλέον γεγονός. Μια διαδικασία που ξεκίνησε με πρωτοβουλία της σημερινής δημοτικής αρχής ολοκληρώθηκε θεσμικά. Η προσθήκη του ιστορικού τοπωνυμίου «Ελευθέριο» μπορεί να αποκαθιστά μια ιστορική αναφορά και να ικανοποιεί ένα αίτημα κατοίκων. Η ολοκλήρωση, όμως, μιας διοικητικής διαδικασίας δεν σημαίνει ότι απαντήσαμε και στο ουσιαστικό ερώτημα: πώς θα αισθανθούμε όλοι ότι ανήκουμε στον ίδιο Δήμο;

Η συζήτηση για την ταυτότητα του τόπου μας δεν μπορεί να περιορίζεται στην επίσημη ονομασία του. Χρειάζεται να εξετάσουμε τι μας ενώνει, τι εξακολουθεί να μας χωρίζει και κυρίως τι κάνουμε ως τοπική κοινωνία για να διαμορφώσουμε μια κοινή πορεία.

Δεκαέξι χρόνια μετά τον «Καλλικράτη»

Ο «Καλλικράτης» δεν έγινε μόνο για να αλλάξουν τα διοικητικά όρια και οι πινακίδες. Βασικός στόχος των συνενώσεων ήταν να δημιουργηθούν ισχυρότεροι δήμοι, με κοινό σχεδιασμό, καλύτερη οργάνωση και ενιαία αντίληψη για την ανάπτυξη και την καθημερινότητα των πολιτών.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο Δήμος Παύλου Μελά, που προέκυψε από τη συνένωση της Σταυρούπολης, της Πολίχνης και της Ευκαρπίας. Επιλέχθηκε μια ενιαία ονομασία, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι διαγράφηκε η ιστορία ή η ιδιαίτερη ταυτότητα των επιμέρους περιοχών. Οι γειτονιές εξακολουθούν να έχουν τα ονόματα και την ιστορία τους, αλλά ανήκουν σε έναν κοινό δήμο.

Αυτό είναι και το ζητούμενο: να διατηρούμε την ιστορική μνήμη κάθε περιοχής, χωρίς να αφήνουμε τις παλιές διοικητικές διαχωριστικές γραμμές να καθορίζουν τη σημερινή μας κοινή ζωή.

Η δική μας πραγματικότητα

Στον Δήμο μας, παρά τα χρόνια που έχουν περάσει από τη συνένωση, εξακολουθούμε συχνά να μιλάμε με όρους «Κορδελιό» και «Εύοσμος», σαν να πρόκειται για δύο ξεχωριστές κοινότητες που απλώς συνυπάρχουν κάτω από την ίδια διοικητική στέγη. Η προσθήκη ενός τρίτου ονόματος δεν αρκεί από μόνη της για να αλλάξει αυτή την αντίληψη.

Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι αν το «Ελευθέριο» δικαιούται να υπάρχει και να τιμάται. Ασφαλώς και δικαιούται. Το ερώτημα είναι αν η νέα ονομασία συνοδεύεται από ένα συνολικό σχέδιο που θα ενισχύσει την κοινή ταυτότητα ή αν παραμένουμε εγκλωβισμένοι σε συμβολισμούς, χωρίς να αντιμετωπίζουμε τις αιτίες της διαίρεσης.

Η ενότητα αρχίζει από τα παιδιά μας

Ως πρώην αντιδήμαρχος, είχα προτείνει τη διοργάνωση μιας ενιαίας μαθητικής παρέλασης για όλα τα σχολεία του Δήμου. Η σκέψη ήταν απλή: τα παιδιά μας να συναντιούνται, να συμμετέχουν μαζί σε μια κοινή δημοτική εκδήλωση και να μεγαλώνουν με την αίσθηση ότι αποτελούν μέρος της ίδιας κοινωνίας.

Η πρόταση συνάντησε αντιδράσεις και σήμερα εξακολουθούμε να διοργανώνουμε δύο ξεχωριστές παρελάσεις. Παράλληλα, οι ονομασίες των σχολείων εξακολουθούν να διατηρούν τον γεωγραφικό διαχωρισμό -σχολεία Κορδελιού, σχολεία Ευόσμου- αναδεικνύοντας περισσότερο την περιοχή στην οποία βρίσκονται παρά την κοινή δημοτική τους ταυτότητα.

Αν θέλουμε πραγματικά να μιλήσουμε για ενότητα, πρέπει να ξεκινήσουμε από την εκπαίδευση, τις κοινές δράσεις και τα βιώματα των παιδιών. Η κοινή ταυτότητα δεν επιβάλλεται με αποφάσεις. Καλλιεργείται με πράξεις, με ευκαιρίες συνάντησης και με το παράδειγμα των ενηλίκων.

Και οι υπόλοιπες γειτονιές;

Στον Δήμο μας υπάρχουν πολλές περιοχές με τη δική τους ιστορία, τη δική τους διαδρομή και τη δική τους ιδιαίτερη αναφορά: η Ηλιούπολη, η Διαλογή, η Νέα Πολιτεία, οι περιοχές άνωθεν του Περιφερειακού, η Πέμπτη Συνοικία και άλλες γειτονιές.

Πώς επιλέγουμε ποια ιστορικά τοπωνύμια θα αναδεικνύονται θεσμικά και ποια θα παραμένουν έξω από την επίσημη ονομασία; Χρειάζεται να προστεθούν όλα τα ονόματα στον τίτλο του Δήμου; Προφανώς όχι. Χρειάζεται, όμως, να αναγνωρίζουμε την ιστορία όλων των περιοχών με ισότιμο τρόπο και να τις εντάσσουμε σε μια κοινή αφήγηση για τον τόπο μας.

Από το όνομα στην ουσία

Κάθε αλλαγή επίσημης ονομασίας συνεπάγεται και πρακτικές προσαρμογές: σε σήματα, έντυπα, πινακίδες, ψηφιακές εφαρμογές, υπηρεσιακά έγγραφα και άλλες λειτουργίες του Δήμου. Το σχετικό Προεδρικό Διάταγμα αναφέρει ότι από τη μετονομασία δεν προκαλείται πρόσθετη δαπάνη στον κρατικό προϋπολογισμό. Αυτό, ωστόσο, δεν αναιρεί την ανάγκη να υπάρχει σαφής ενημέρωση για τις διοικητικές προσαρμογές και τον τρόπο με τον οποίο θα υλοποιηθούν.

Πάνω απ’ όλα, όμως, χρειάζεται να συζητήσουμε τις πραγματικές προτεραιότητες. Η κοινή ταυτότητα δεν θα προκύψει από μια νέα σφραγίδα ή μια καινούργια πινακίδα. Θα προκύψει από κοινές υποδομές, ισόρροπη ανάπτυξη, ίση αντιμετώπιση των γειτονιών και έργα που βελτιώνουν την καθημερινότητα όλων των δημοτών.

Μια πολιτική πρωτοβουλία και τα πραγματικά ερωτήματα

Η προσθήκη του «Ελευθέριου» ήταν προεκλογική δέσμευση του σημερινού δημάρχου και αποτέλεσε την πρώτη σημαντική πρωτοβουλία της νέας δημοτικής αρχής. Δεν αμφισβητώ το δικαίωμα μιας διοίκησης να υλοποιεί τις δεσμεύσεις της. Οφείλουμε, όμως, να αναρωτηθούμε αν αυτή η πρωτοβουλία εντάχθηκε σε ένα ευρύτερο σχέδιο για την ενότητα του Δήμου ή αν προτεραιότητα δόθηκε κυρίως στην ικανοποίηση ενός μέρους των κατοίκων, με το βλέμμα και στην επόμενη εκλογική αναμέτρηση. Δεν ισχυρίζομαι ότι γνωρίζω τις προθέσεις κανενός. Θέτω, όμως, ένα πολιτικό ερώτημα που δικαιούμαστε να συζητήσουμε δημόσια.

Καθώς η δημοτική θητεία προχωρά, οι πολίτες δικαιούνται να ζητούν έναν ουσιαστικό απολογισμό: όχι μόνο για όσα εξαγγέλθηκαν ή συμβολίζουν μια πολιτική επιλογή, αλλά κυρίως για όσα υλοποιήθηκαν. Ποια έργα άλλαξαν την καθημερινότητα; Ποιες παρεμβάσεις έφεραν τις γειτονιές πιο κοντά; Ποιο είναι το συνολικό σχέδιο για την ανάπτυξη και τη λειτουργία του Δήμου;

Τα ονόματα μπορεί να προσφέρουν πολιτικό συμβολισμό. Τα έργα, όμως, είναι εκείνα που αφήνουν πραγματικό αποτύπωμα.

Μια συζήτηση που αξίζει να ανοίξει

Ίσως, λοιπόν, ήρθε η ώρα να ανοίξουμε μια ουσιαστική συζήτηση, πέρα από αντιπαραθέσεις και τοπικισμούς. Να αναρωτηθούμε αν μπορούμε να αποκτήσουμε περισσότερες κοινές πολιτιστικές και εκπαιδευτικές εκδηλώσεις, μια ενιαία μαθητική παρέλαση, μια κοινή αφήγηση της ιστορίας μας και έναν σχεδιασμό που δεν θα μετρά κάθε φορά ποια περιοχή κερδίζει και ποια χάνει.

Η ιστορία κάθε γειτονιάς αξίζει τον σεβασμό μας. Η κοινή μας πορεία, όμως, χρειάζεται περισσότερα από τρεις λέξεις σε μια επίσημη ονομασία. Χρειάζεται σχέδιο, συνεργασία, έργο και όραμα.

Γιατί η ιστορία μάς κληροδότησε πολλές γειτονιές. Το μέλλον μάς καλεί να δημιουργήσουμε μία κοινότητα.

Αλεξάνδρα Κορωνίδου

Πρώην Αντιδήμαρχος Δήμου Κορδελιού–Ευόσμου

Μέλος Κίνησης Πολιτών Ελευθερίου Κορδελιού Ευόσμου